Een automatische back-up geeft pas houvast als je weet wat erin zit en hoe je die terugzet. Een melding dat het maken is gelukt, beantwoordt nog niet of je website daarna ook weer bruikbaar is.
Bij het voorbereiden van wijzigingen kijken we daarom ook naar de stap terug. Welke gegevens moeten beschikbaar blijven? Kunnen we de kopie openen? En wat moet er na het terugzetten nog worden gecontroleerd?
Dat zijn praktische vragen die je vooraf met je websitebeheerder kunt bespreken. Je hoeft daarvoor zelf geen server te kunnen beheren.
Bepaal wat je terug moet kunnen halen
Een website bestaat uit meer dan de pagina die een bezoeker ziet. Teksten en instellingen kunnen in een database staan. Afbeeldingen en documenten staan vaak als losse bestanden opgeslagen. Soms zijn er ook gegevens buiten de gewone websitemap nodig.
Laat daarom vastleggen welke onderdelen bij de back-up horen. Een kopie van alleen de websitebestanden kan informatie uit de database missen. Alleen een databasekopie geeft je de bijbehorende afbeeldingen niet terug. Ook de WordPress-documentatie over back-ups maakt dat onderscheid.
Bij websitebeheer hoort ook de vraag of die onderdelen bij elkaar passen. Bestanden en gegevens uit verschillende momenten vormen niet vanzelf een bruikbare combinatie.
Test het terugzetten op een aparte plek
Een hersteltest voer je bij voorkeur uit in een afgeschermde omgeving, los van de website die bezoekers gebruiken. Zo kun je de kopie beoordelen zonder de actuele inhoud te vervangen.
Kijk daarna verder dan de homepage. Zijn belangrijke pagina's en afbeeldingen aanwezig? Kun je de gegevens openen die nodig zijn voor het dagelijkse werk? En werkt het beheer zoals je verwacht?
In zo'n testomgeving moeten echte e-mails, betalingen en automatische koppelingen uitstaan of naar veilige testbestemmingen verwijzen. Het terugzetten van een kopie mag geen nieuwe handelingen bij klanten of andere systemen veroorzaken.
Het NCSC adviseert naast technische controle ook functioneel herstel te testen. Daarmee beoordeel je of je met de herstelde omgeving daadwerkelijk verder kunt.
Houd rekening met nieuwere gegevens
Een back-up hoort bij een bepaald moment. Wat daarna is toegevoegd of gewijzigd, zit niet vanzelf in die kopie.
Bespreek daarom hoe vaak gegevens veranderen en hoeveel je bij herstel zou kunnen missen. Een website waarop af en toe een tekst verandert, vraagt om een andere afweging dan een omgeving waarin voortdurend nieuwe informatie binnenkomt.
Zet bij een probleem niet zomaar een oudere database over de huidige heen. Stel eerst vast welke informatie nog aanwezig is en hoe je die kunt behouden. Misschien hoeft alleen een bestand terug, terwijl de actuele gegevens gewoon kunnen blijven staan.
Zorg dat de kopie bereikbaar blijft
Weet waar de back-ups staan en wie erbij kan. Als alles uitsluitend onder hetzelfde hostingaccount beschikbaar is, kan een probleem met dat account ook de toegang tot je kopieën blokkeren.
Bespreek een passende afzonderlijke bewaarplek en bescherm de toegang. Een back-up kan dezelfde vertrouwelijke informatie bevatten als de actieve website. Ook benodigde sleutels en herstelgegevens moeten veilig beschikbaar zijn voor degene die het herstel uitvoert.
Leg vast hoe lang kopieën worden bewaard. Alleen de nieuwste versie bewaren kan te weinig zijn als een fout pas later wordt ontdekt.
Spreek af hoe herstel wordt opgepakt
Wie beoordeelt het probleem? Wie mag gegevens terugzetten? En wie controleert daarna de website? Maak die verantwoordelijkheden duidelijk voordat je ze nodig hebt.
Vraag ook hoeveel tijd een hersteltest werkelijk kostte en wat daarin wel en niet is meegenomen. Dat geeft een bruikbaarder vertrekpunt dan een algemene belofte dat alles snel weer werkt. De duur bij een echte storing kan alsnog verschillen.
Na herstel blijft de oorzaak van het probleem aandacht vragen. Een oudere kopie kan bijvoorbeeld ook verouderde software bevatten. Terugzetten vervangt de noodzakelijke updates en controles niet.
Begin met deze vragen aan je beheerder
Je kunt de afspraken overzichtelijk houden. Vraag bij het volgende onderhoudsgesprek:
- Welke bestanden, gegevens en instellingen worden meegenomen?
- Van welk moment is de laatste bruikbare kopie?
- Wanneer is het terugzetten voor het laatst getest?
- Hoe behouden we informatie die na die kopie is toegevoegd?
- Wie voert het herstel uit en wie beoordeelt het resultaat?
Ik vind het belangrijk dat je daar een concreet antwoord op krijgt. Dan weet je wat er geregeld is en welke punten nog aandacht nodig hebben.
Wil je weten hoe dit bij jouw website is ingericht? Neem gerust contact met ons op. Dan kijken we samen naar de bestaande afspraken en wat je nog wilt laten controleren.